Muzycznie #3 - 50 twarzy Dark Electro

Przemielone na wszystkie możliwe sposoby, przyklejane do WSZYSTKIEGO w towarzystwie Terror EBM, Harsh EBM, Industrial, Hellektro... Ech, prawdziwy zawrót głowy.

Sprawdźmy, co powinniście wiedzieć o początkach dark electro, czyli latach 1985-1999.

Czaszka - ulubiony symbol zespołów dark electro, prawdopodobnie zaczerpnięta z loga Zoth Ommog. (źródło: Pinterest)

Z czym to się słucha?

Słynne electro to określenie niemieckie powstałe w 1992 roku, by odróżnić się od sceny ówczesnego techno. Będąc jednocześnie formą muzyki post-industrialnej, electro  było częścią wczesnej kultury rave/techno w Niemczech, a z drugiej rozwijało się pod silnym wpływem ruchów industrialnych, gotyckich i nowofalowych. Powstały więc dualizm wywołał w środowisku spór, w wyniku którego scena electro uniezależniła się i została wchłonięta do nurtu dark independent pod koniec wieku. Electro-industrial z kolei, używany często jako synonim, oznacza określenie grup, które oparły muzykę industrialną wyłącznie o syntezatory, rezygnując z nieelektronicznych dźwięków (jak nagrywanie hałasu czy używanie różnych instrumentów w nietradycyjny sposób), zastępując je elektronicznym hałasem i jego znaczenie jest techniczne. Pierwszy raz zastosowano je w opisie "Tactical Neural Implant" Front Line Assembly na gruncie amerykańskim. Od EBM odróżnia go złożone, głębokie i bardziej miękkie brzmienie.
 
Współcześnie rozumiane dark electro zawiera wszystko od 1989 do dziś, jednak najczęściej stosuje się ten termin z pominięciem okresu klasycznego, a od 2000 wrzucano do niego wszystkie zespoły (nawet z kręgu klubowego), które miały mroczny i miażdżący dźwięk, np. Asphyxia grająca hard acid trance. Dlatego postanowiłam oddzielić obydwa nurty na dark electro (klasyczne) i aggrotech,  co by nie wprowadzać zamętu terminologicznego. Najbezpieczniejszym słowem w tym kontekście jest synonim electro-industrial, o którym dzisiaj ten artykuł traktuje.
 
 
Do najważniejszych cech electro należą:
  • rytm rockowy, breakbeatowy lub oparty na bleepach (rzadziej) wygrywany za pomocą elektronicznej (lub) żywej perkusji lub automatów perkusyjnych,
  • sekwencjonowane, "kwasowe", głębokie basy wzięte z EBM i funku,
  • przesterowane, agresywne lub zawodzące, szepczące wokale (rzadziej normalne), 
  • syntezatorowe symfonie przypominające tła ambientowe,
  • sample pochodzące z horrorów, thrillerów, fantastyki naukowej, przemów, 
  • inspiracje niemieckim nurtem Neue Deutsche Todeskunst,
  • teksty nawiązujące do cyberpunka, tematyki społecznej, post-apokalipsy, BDSM
  • brudny, psychodeliczny lub emocjonalny klimat, nacisk na atmosferę
  • muzyka nie jest aż tak taneczna jak czysty EBM czy aggrotech 
  • wpływy z IDM (Intelligent dance music), trip-hop, drum and bass, goa trance i (współcześnie) synthwave (w tym darksynth)
  • Główne wytwórnie: Zoth Ommog, Circle Celtic Productions, Off Beat, Glasnost Records 
  • Inne nazwy: Electro-Industrial (synonim), Dark EBM, Dark Industrial, Hardcore electro, Endzeit electro, Splatter electro

Czy w tej Klinice leży Piesek pogrzebany?

 
 Od lewej: Cevin Key (gitara, elektronika), Dwayne Goethel (gitary, syntezatory), Nivek Ogre (wokal, syntezator).


Koncertowe kostiumy pełne obrzydliwości, przerażający perfomance i mylenie ich wizerunku z ówczesnymi gotami to znak rozpoznawczy Skinny Puppy. Grupa powstała w 1985 roku, i w odróżnieniu od mrowia grup EMB-owych w tamtym czasie, obfitowała w liczne elementy horroru, głębsze brzmienie oraz w terroryzujący hałas w postaci przesteru, szumów i brudu. Późna twórczość zespołu: "VIVIsectVI" z 1988, "Rabies" z 1989 roku i "Too Dark Park" z 1990 stały się przełomową klasyką dla przyszłej sceny electro.
 

Polecam szczególnie pierwszy album "Bites" oraz "Too Dark Park" z 1990.


                                  Brutalny, bezkompromisowy industrial - esencja Skinny Puppy.                              (źródło: YouTube)


Natomiast eksperymentalna Klinika (1985) założona przez Marca Verhaeghena może była bardziej przyjemniejsza dla ucha dzięki minimalistycznym brzmieniom i stonowanemu hałasowi. Niech Was jednak nie zwiodą pozory: zabandażowane mumie siały muzyczną zgrozę z równą skutecznością co Skinny Puppy i dołożyły cegiełkę pod dźwięk dark electro.


Klinikowy wokal - charakterystyczny element dark electro. (źródło: YouTube)


Front Line Assembly - Rewolucja przemysłowa na parkiecie

 

Od lewej: Rhys Fulber (klawisze), Bill Leeb (wokal) (źródło: ReleaseMusicMagazine.com)

Potężna ilość sampli, totalitarny rytm, żrące basy, nawiedzone tła i popowe refreny: tak można podsumować zespół Billa Leeba. Jednak zanim się to stało, był sobie rok 1986. Wtedy Bill Leeb opuścił Skinny Puppy w wyniku konfliktu. Założył własną kapelę pod nazwą Front Line Assembly, przyjmując pozycję wokalisty, o której w SP mógł tylko pomarzyć. Ponadto zafascynowany dźwiękami EBM spod znaku Frontu 242 oraz krautrockiem Kraftwerka, rozpoczął własną muzyczną podróż. FLA dostało łatkę "trzeźwego kuzyna SP" i podarowało muzyce electro głębokie, złożone brzmienie, w tym łagodniejszy ton utworów. Przełomową płytą w tym przypadku stał się wydany w 1992 roku "Tactical Neural Implant". Z czasem brzmienie FLA zaczęło dzielić fanów w wyniku wpływów muzyki hardcore (techno) na późniejszej twórczości, choć jej elementy są obecne też na wcześniejszych nagraniach.

Naśladowcy

 Do wczesnych zespołów electro  zaliczamy: X Marks the Pedwalk (1988), Project Pitchfork (1989), Plastic Noise Experience (1989) i Yeht Mae (1988). Poza nimi istniało wiele innych grup z syndromem "jednej płyty". W przeciwieństwie do  Skinny Puppy, większość nowych grup postawiła na mniej uciążliwe, choć wciąż zniekształcone wokale i bardziej czystą produkcję jak w muzyce Frontline Assembly, wyrzuciwszy chaos i hałas za drzwi, a raczej wykorzystując go w postaci tła niż realnego przeszkadzacza podobnie jak ma to miejsce w EBM.


 Proste jeszcze brzmienie electro z chłodnymi tłami ala Klinik. (YouTube)


Placebo Effect - skromne początki

 

Zespół w 1990 roku. (źródło: Discogs.com)  
Placebo Effect (1989) zaistniało z inicjatywy trzech muzyków: Axela Machensa (wokal, syntezator), Christopha Kunze (wokal, syntezatory, samplery) oraz Achima Windla (syntezatory, sekwencery, samplery). Idąc w ślady mrocznego EBM-u Calvy y Nady  oraz Kliniki grupa nagrała pierwsze demo pt. "Gargoyles" na łamach kontraktu z Danse Macabre - główną wytwórnią gotyckich artystów spod nurtu Neue Deutsche Todeskunst jak Lacrimosa, Illuminate, Sopor Aeternus, Other Day czy Otto Dix. Wspomniany nurt usiłował połączyć w nową jakość elementy charakterystyczne dla gotyku jak romantyzm, mrok, melancholia i  filozofia z teatralnością i dramatycznymi występami kapel industrialnych. Był zarzewiem nurtu dark independent.


Debiut Placebo Effect. (źródło:Pinterest)



Na debiutanckie "Galleries of Pain" przyszło trochę poczekać, bo aż do... Dnia Matki 1992 roku. Krążek wpisał się w ikonę klasycznego dark electro, wywierając znaczący wpływ na późniejszych wykonawców.


 "Psychoza" Hitchcocka się nie starzeje! (źródło: YouTube)

Zespół wydał drugi album w 1994 roku pt. "Manipulated Mind Control", po czym uległ rozwiązaniu. Kapela odrodziła się dopiero w 2014 roku, by promować klasyczne dark electro na licznych koncertach.

 PE uczciło swój powrót na Wave Gottik Treffen w 2014. (źródło: YouTube)


YelworC - zasłużony "ojciec"

Grudzień 1992 roku. W magazynie Zillo po raz pierwszy pojawia się termin dark electro w odniesieniu do debiutanckiego albumu  "Brainstorming" YelworCa. Krążek ukazuje się jako pierwsze wydawnictwo niezależnego Celtic Circle Productions, które szybko staje się rywalem ogromnej Zoth Ommog (najdłużej działającej wytwórni electro w Europie). Grupa szybko zostaje przyrównana do Placebo Effect i nie tylko odnosi gigantyczny sukces, ale i wywiera znaczny wpływ na rozwój stylu.

Ta morda będzie się Wam śniła po nocach. (źródło: Discorgs.com)

YelworC (1989) powstało dzięki dwóm panom: Peterowi Devinowi oraz Dominikowi van Reichowi. Zainspirowani przez postać Aleistera Crowleya, od którego nazwiska stworzyli odwróconą nazwę zespołu, rozpoczynają podróż przesyconą motywami okultystycznymi, rytualistycznymi. W efekcie powstaje dźwięk przepełniony mrokiem, agresją i rytmicznym terrorem.


 YelworC to doskonały zamiennik Skinny Puppy w bardziej horrorowym wydaniu. (źródło: YouTube)


Niestety, po sukcesie, jaki odniosła "Burza mózgów" YelworC rozpada się. Ostatecznie po 2000 roku YelworC powraca jako jednoosobowy projekt Petera Devina  z nowymi albumami  inspirowanymi Boską Komedią Dantego.

Peter Devin - jedyny członek YelworCa. (źródło: Reflections of Darkness).

Ekspansja dark electro

Po sukcesie, jaki odnieśli protoplaści stylu, dark electro wiązało się ochoczo z artystami bardziej gotyckimi i neoklasycznymi i falowymi.

Leaether Strip - król industrialnego rave'u

Claus Larsen - mózgownica Leaether Strip. (źródło: Pinterest)
Jak mawiał Claus Larsen "Leaether Strip tworzy tylko on sam".  Larsen początkowo obracał się w klimatach EBM, by stopniowo przechodzić w kierunku dark electro. W debiutanckim "Solitary Confinement" z 1992,  roi się od bardzo ostrego brzmienia, punkowej wściekłości i syfu w strukturach muzycznych. Wszystko w tanecznych rytmach rodem z rave'a. Późniejsza twórczość znacznie złagodniała pod wpływem nowej fali dark electro mającej bardziej gotycki dźwięk ("Underneath the Laughter", "Serenade for the Dead", "Legacy of Hate and Lust").
 

 
Nie mylić z Wumpscutem! (źródło: YouTube)


Inni artyści: Wumpscut (Bunkertor 7, Embryodead) , Evil's Toy (Human Refuse, Morbid Mind), Splatter Squal, G.G.F.H (Disease), Suicide Commando (Stored Images, Construct-Deconstruct, Mindstrip), Hocico (Odijo Bajo El Alma, Sangre Hirviente, Signos der Abberacion), Mortal Constraint, Statiqbloom, Velvet Acid Christ (Neuralblastoma, Calling ov Dead, Ora Oblivionis)


 T.O.Y. zanim stał się potulnym miśkiem, był całkiem wkurzonym grizzly. (źródło: YouTube)

Mentallo & The Fixer  - nowa jakość dark electro

 
Bracia w towarzystwie wokalisty z innego projektu. (źródło: YouTube)

Teksańscy bracia Garry i Dwayne Dassingowie początkowo tworzyli (znowu) klasyczne EBM na modłę Front 242 i Front Line Assembly. Wraz z albumem "When Angels Fear to Trade" z 1994 roku  ich dźwięk uległ  rozbudowaniu: postawili na orkiestralne tła, długie utwory, melancholię i motyw aniołów na okładkach - wszystko w klimatach Neue Deutsche Todeskunst, wcale nie gorzej niż u Placebo Effect. Muzyka ochoczo eksperymentowała także z żeńskimi wokalami z kapel neoklasycznych i neofolkowych.


 
  Glasnostowy klimat leje się z tego utworu. (źródło: YouTube).

Pomimo sukcesów w niemieckim Zoth Ommog,  Mentallo przeniosło się do nowopowstałej Metropolis Records w połowie 90. Tym samym pustkę po zespole szybko wypełnił Decoded Feedback (1996) i szereg pokrewnych zespołów z drugiej połowy "90".

Podobni artyści: Seven Trees, Din_Fiv (Escape to reality), Fix8:Sed8, IC 434, Decoded Feedback, L'ame Immortelle (In Einer Zukunft aus Trenen und Stahl), Ice Ages, Abscess, Fix8:Sed8, Circumpolar, Amnistia, Project Pitchfork (Eon:Eon, Chakra:Red), In Strict Confiedence (Cryogenix, Face the Fear), Benestrophe, Jihad, Pyrroline.


Arcana to niesamowity mariaż neoklasyki i dark electro. (źródło: YouTube).

Dark electro is (not) dead?

Gdy na przełomie XX i XXI wieku bankructwu uległy dotychczas działające wytwórnie jak Zoth Ommog, Off Beat i mnóstwo malutkich wydawnictw, scena znalazła się w kryzysie. Tym samym electro przyłączyło się do dark independent i uległo przesunięciu się w stronę środowisk cybergotyckich. Na gruzach klasycznego dark electro wyrosły dwa style: futurepop i aggrotech, które garściami czerpały z trendów muzyki klubowej, głównie trance i techno. Część wykonawców electro zniesmaczona zmianami porzuciła brzmienie na rzecz innej muzyki albo się rozwiązała. Ze starej gwardii pozostali Leaether Strip,  Velvet Acid Christ, X Marks the Pedwalk, Decoded Feedback, Front Line Assembly, Suicide Commando, Hocico, T.O.Y. i inni.

Obecnie klasyczne dark electro zostało odrodzone dzięki wykonawcom z kręgów Mentallo and the Fixer oraz przy pomocy oldschool EBM. Brzmienie także uległo zmianie na mniej taneczne i łagodniejsze, zarysowując wyrazistą granicę pomiędzy klasycznym dźwiękiem, a tym który dominował na festiwalach i klubach (aggrotech). Ale to już historia na oddzielny artykuł.


Alfa Matrix wciąż zaskakuje. (YouTube)



Komentarze

Popularne posty z tego bloga