Muzycznie #5 - Moja muzyczna podróż
Czyli czego słucham?
Muzyka towarzyszyła mi od zawsze. Pamiętam tę chwilę jak dziś w wieku czterech/pięciu odkryłam "Cztery Pory Roku" Antonio Vivialdiego na starożytnej kasecie magnetofonowej, którą męczyłam potem do upadłego. Nie "Lato" a właśnie "Zima" wyryła mą miłość do dramatycznych i melancholijnych dźwięków w ogóle.
Mój gust kształtował się pod silnym wpływem muzyki słuchanej przez moich rodziców. Biblioteczka składała się z rocka psychodelicznego, art rocka, rock and rolla, punk rocka, synthpopu, ambientu, muzyki klasycznej i tradycyjnego heavy metalu. Zespoły które pamiętam z nazwy to: The Police, Thin Lizzy, King Crimson, Genesis, Marillion, Fish, Black Sabbath, Led Zeppelin, Kraftwerk, Deep Purple, New Order, Depeche Mode, Armia, KSU, Dezerter, Sex Pistols, Tangerine Dream, Jean Michel Jarre.
Trzy filary
Z tej pokaźnej mieszaniny mogę określić trzy filary mojego gustu, który ewoluował na przestrzeni lat.
Pink Floyd oczywiście poznałam przez "The Wall". Muzyczny kolaż rocka, muzyki klasycznej, wolnego tempa i szeroko pojętej "dziwności" każdorazowo zabierał mnie na wycieczkę po Krainie Czarów. Niestety poza "Murem" i "Echami" nie przepadałam zbytnio za innymi dziełami.
Petera Gabriela wspominam cieplej. Pewnie dlatego że jego muzyka brzmiała przystępniej, lecz wciąż "undergroundowo". Moja przygoda zaczęła się od "Up".
Potem sięgnęłam po wcześniejsze albumy: "So", "Us", "Shaking the Tree" i soundtracki. Szczególnie: "Passion" oraz kultowe już "Long Walk Home" zawierającą elementy muzyki industrialnej. Choć nieświadoma jeszcze co to industrial, wiedziałam jakoś, że taką stylistykę lubię. Brudną, rytmiczną i brutalną.
"Kocia muzyka" leciała często z mojej (św. pamięci) wieży. (YouTube).
Moja miłość do Jean Michel Jarre'a skumulowała się w 2005 roku podczas koncertu w Stoczni Gdańskiej. Rozmach i przepych, jakie towarzyszyły panu Ż. na scenie, zawstydzały nawet ówczesne występy Rammsteina. To z pewnością największy koncert, jaki dane mi było zobaczyć.
Z drugiej strony trafiłam na Unheilig stylistycznie podobny do Rammsteina ale dużo łagodniejszy. Wygrzebałam go w czeluściach Internetu i właśnie wtedy pierwszy raz poznałam słowo "Industrial". Określono nim Project Pitchfork, który nagrał wspólny EP pt. "Ich will leben" w 2006.
Brak tutaj
zniekształconych głosów, pełno przyjaznych tekstów, o miłości, samotności, itd.
Tylko taniec i wolność. Wrzucano tutaj także
zespoły z synthpopu lub progresywnego trance'u. Kapele: Assemblage 23, Solitary Experiments, Technoir.
Gdy Otto Dix po raz pierwszy i ostatni zawitało na rodzime Castle Party, gwiazdami ówczesnego CP byli Clan of Xymox, Beauty of Gemina i Anna Clark. Na równi z futurepopem odkryłam
klasykę darkwave'u: Frozen Autumn, Diary of Dreams, Divę Destruction,
Switchblade Symphony, Psyche, Kirilian Camerę i innych.
Electronic Jarre Music (YouTube)
Oprócz Jarre'a słuchałam muzyki New Age/World Music jak Era, Kitaro oraz mój ulubiony Karunesh. Znałam Dead Can Dance, ale nie miałam pojęcia o ich powiązaniach z muzyką gotycką i traktowałam ich jako ekstrawagancki folk.
Mój mały romans z "techno-folkiem" przypadał na moją obsesję na punkcie Chin. (YouTube)
Kindergotyk
Podobnie jak wielu moje dziecięce lata w gotyku przypadły na metal gotycki, alternatywny i symfoniczny. Jako nastolatka poznałam takie zespoły jak Rammstein, Tiamat, Closterkeller czy Nightwish. W utrwaleniu metalowego wzorca pomagały koleżanki z gimnazjum zasłuchujące się w podobnych brzmieniach.
Moim pierwszym zespołem w tym klimatach było Evanescence. Chyba właśnie wtedy pierwszy raz usłyszałam termin "gotyk" i (nieszczęśliwie) zaczęłam nazywać wszystkie podobne kapele w ten sposób (nie mając pojęcia o historii tej muzyki ani o kształcie współczesnej sceny).
Słynny klip, który zobaczyłam kiedyś w telewizji. (YouTube).
Poza Evanescence słuchałam głównie Xandrii, Tarji Turunen, Nightwisha, Within Temptation, Theriona, XIII Stoleti, HIM, Lumska, Artrosis, Lacrimosy oraz muzyki filmowej/symfonicznej głównie dzięki radiu Rivendell jak soundtracki Jamesa Hornera, Hansa Zimmera oraz Two Steps From Hell, Future World Music czy rytualny Za Frumi. Miałam także boom na power metal: Blind Guardian, Axxis, Narnia, The Silent Force. Byłam naprawdę przekonana że gotycki odnosi się do brzmień symfonicznych/chórowych/folkowych w połączeniu z gitarami. I zespół musiał być ubrany na czarno.
Bardzo nie znosiłam wtedy wokalu Pitchforka. (YouYube)
Unheilig skierował mnie w stronę bardziej elektronicznych brzmień i powolnego pojmowania kształtu sceny gotyckiej. Chcąc odkryć więcej muzyki, zdałam się na Last.fm (ówczesne Spotify) zamiast na YouTube.
Wejście w mrok: darkwave i futurepop
Pamiętam, że odpaliłam Last. fm z losową playlistą. W pewnej chwili usłyszałam coś. Coś, co nie śpiewało w nudnym języku Hamerykanów ani po szwabsku. To coś brzmiało bardzo, bardzo egzotycznie. Rosyjskie trio z wygwizdowa zwanego Chabarowskiem z dalekiej Syberii wylało na moją zabetonowaną gitarami duszę kubeł zimnej wody. Oczarowana zimną elektroniką i rosyjskim językiem, który dotąd znałam tylko z TATU, dostałam obsesji na punkcie tego zespołu. Jej owoc to kilka filmików na YouTube, nauczenie się cyrylicy i masywny folder ze zdjęciami grupy ;)
Czuję się staro, jak to oglądam. (YouTube)
Oczywiście, Otto Dix tylko zaostrzył apetyt na coś, co określano darkwave. Uzbrojona w zdolność czytania cyrylicy rozpoczęłam podbój dzięki Synthemie.ru - rosyjskojęzycznej stronie promującej scenę gotycką za Bugiem. Tak poznałam Necro Stellar, jednych z pionierów tamtejszej kultury. Choć określany jako darkwave, w rzeczywistości miał industrialne korzenie (dwa pierwsze albumy to ostra zrzynka ze Skinny Puppy), co oznaczało, że były niesłuchalne w tamtym czasie. Późna twórczość zespołu wyrobiła sobie chłodne, syberyjskie brzmienie oraz podobnie jak u Otto Dix dość niezwykły wokal. Necro to dość eksperymentalny zespół.
Dźwięk dziecięcych zabawek (YouTube)
Z drugiej strony na scenie rosyjskiej roiło się od futurepopowych brzmień. Wiele kapel przejmowało trendy z Niemiec, co doskonale słychać w przypadku Purple Fog Side.
Ruskie L'ame Immortelle. (YouTube)
BOG starało się zadowolić wielu. (YouTube)
Tegoroczny koncert COX, jeszcze przed epidemią. (YouTube)
W rytmie militarnego industrialu
Przy futurepopie natknęłam się na znany już termin industrial. Zaczęłam się więc zastanawiać, co oznacza, bo rozpoczynałam swoją przygodę z martial industrial, który taneczny nie był. Jeszcze przyklejano go do dark electro (aggrotechu) brzmiącego bardziej jak brutalny Scooter i komercyjne kawałki na MTV. Ze względu na nie, odpuściłam (wtedy) ten gatunek.
Do Martial Industrialu wprowadziło mnie Triarii. Po za tym słuchałam Arditi, Sophii, Majdanek Waltz, Ordo Rosiarius Equilibrio i Trewwy z przesterowanym wokalem. To muzyka, która łączy wojskowe marsze, inspiracje Rzymem, wstawki folkowe, filmowe, klasyczne z ponurym klimatem industrialu albo EBM. Zwykle jest pompatyczna, patriotyczna i bardzo prowokacyjna przez inspirację totalitaryzmami. W Polsce mamy kapel pod dostatkiem (Krępulec, Cold Fusion, 1920, Horologium).
Śpiew jeśli się pojawia, jest jakoś zniekształcony. (YouTube).
Najsłynniejszy polski zespół. (YouTube)
Rewolucja przemysłowa na parkiecie
Mój ambiwalentny stosunek do tanecznych rzeczy nie dawał mi spokoju. Lubiłam ułożenie futurepopu i pewną agresję współczesnego dark electro, jednak brakowało mi drogi środka, pewnego balansu. Oba style były jak dwie strony tej samej monety. Gdzieś tam musiał istnieć wspólny przodek.
Pamiętam jak dziś, gdy mając ochotę posłuchać futurepopu trafiłam na... SITD.
Moją uwagę przykuły hałas/trzaski w muzyce. (YouTube)
To było jak martial industrial, tylko elektroniczny. Ciężkie i z dziwaczne, pływającą linią basową (bas EBM) lub hooverami (ten ciężki "kosiarkowy bas"). Dźwięk SITD był... po prostu inny. Zbalansowany.
Montaż przypomina teledyski Front Line Assembly. (YouTube).
Zachwycona wsiąkłam i znalazłam termin EBM. Zaprowadził mnie do FGFC820 (zespół o tematyce militarnej, znów punkt wspólny z martialem) oraz ES23. Te kapele miały bardzo nastrojowy dźwięk (zwłaszcza ES23) mimo bycia aggrotechami.
Kiedyś dadzą ci karabin... zaraz... (YouTube)
Miłość od pierwszego usłyszenia: klasyczne dark electro i EBM
Łańcuszek odkryć poprowadził mnie ku jakiemuś Pulsującemu Legionowi. To było to: brud, psychodeliczne basy, przesterowane wokale i rockowy dźwięk. Cytując Sisters of Mercy: I want more!
Jedna z pierwszych piosenek, którą usłyszałam. (YouTube)
Moje rozumienie terminu dark electro to przede wszystkim atmosfera i głębokie basy. Może być atmosfera grozy, może być atmosfera gotycka, może być atmosfera cyberpunkowa. Miażdżący bit nie jest warunkiem koniecznym w tym przypadku. Zespoły nie mogą też przesadzać z elementami muzyki klubowej w nowoczesnej odmianie (czyt. nie mogą być "techniawą" a mówiąc profesjonalnie hardcorowe). Dark electro jest jak post-punk: emocjonalne, agresywno-pasywne, psychodeliczne i uzależnione od zdehumanizowanej relacji z przemysłem. Kapele: SITD, Wumpscut, Painbastard, Hocico.
Polski akcent. (YouTube)
Słowo klucz wracało jak bumerang: Skinny Puppy. Do ich
przesłuchania doszło bardzo późno: nie trawiłam hałasu z czystego
industrialu. Poszukałam więc naśladowców: Decoded Feedback, Front Line
Assembly i Leather Strip. Szybko utonęłam w oceanie z tą muzyką. Większość zespołów nie istnieje, albo nie chce grać i część kapel nie będzie można już nigdy usłyszeć. Kapele klasyczne: Skinny Puppy, Mentallo & the Fixer, YelworC.
EBM z kolei jest jak punk: z chęcią rozbiłoby cię młotem na hali maszynowej albo zagoniło do tańca wśród taśm. Współcześnie rozwija się w dwóch kierunkach: w stronę electro-punkowych brzmień (Europa) i w stronę brzmień industrial techno (Ameryka). Rozumiem je w kontekście europejskim: zazwyczaj posiada wokal albo czysty lub lekko przesterowany (nie zniekształcony jak w dark electro) i utrzymane jest w takim samym tempie jak dark electro klasyczne. Może wchodzić w mariaże z mroczniejszym dźwiękiem, np. Vomito Negro, Calva Y Nada, Cephalgy i wtedy jego agresja jest bardziej subtelna dopóki nie zmieni się w "czyste" dark electro i nie zacznie wyć w rytmie industrialno-gotyckich pejzaży. Kapele: Front 242, Tyske Ludder, Ad:key. To dość popularny nurt w Polsce. (Human Steel, BDFDO, Stado, Hammer and Sword). Nie słuchałam zbyt dużo EBM amerykańskiego, bo mocno zazębia się z industrial techno, a jego fanką nie jestem.
EBM z kolei jest jak punk: z chęcią rozbiłoby cię młotem na hali maszynowej albo zagoniło do tańca wśród taśm. Współcześnie rozwija się w dwóch kierunkach: w stronę electro-punkowych brzmień (Europa) i w stronę brzmień industrial techno (Ameryka). Rozumiem je w kontekście europejskim: zazwyczaj posiada wokal albo czysty lub lekko przesterowany (nie zniekształcony jak w dark electro) i utrzymane jest w takim samym tempie jak dark electro klasyczne. Może wchodzić w mariaże z mroczniejszym dźwiękiem, np. Vomito Negro, Calva Y Nada, Cephalgy i wtedy jego agresja jest bardziej subtelna dopóki nie zmieni się w "czyste" dark electro i nie zacznie wyć w rytmie industrialno-gotyckich pejzaży. Kapele: Front 242, Tyske Ludder, Ad:key. To dość popularny nurt w Polsce. (Human Steel, BDFDO, Stado, Hammer and Sword). Nie słuchałam zbyt dużo EBM amerykańskiego, bo mocno zazębia się z industrial techno, a jego fanką nie jestem.
Co jeszcze?
Powiedziałabym, że raczej ograniczam się do muzyki z nurtu, ale słucham też czegoś innego.
Punk rock i rock gotycki
Głównie zespoły, które lubiła moja mama typu Armia, KSU, Dezerter. Podejrzewam, że wpłynęły na zainteresowania tematyką militarną i Druga Wojną Światową.
Dziadek się dobrze zestarzał. (YouTube)
Słyszałam kiedyś że rock gotycki to punk z traumą wojenną :D
Lubię płaczliwą, melancholijną atmosferę post-punku, przeszkadza mi tylko to surowe wykonanie techniczne. Niestety, nie trawię zimnego "rzępolenia" (żegnaj Joy Division) i większość starych i nowych kapel mi nie siada. Wyjątki: Hapax, Iamnoone, She Past Away, Xmal Deutschland i coś by się jeszcze znalazło. Wolę cięższe brzmienie gotyku z 90-tych (rozróżniając od metalu, oczywiście) i paru współczesnych zespołów. Z rocka gotyckiego Mantus, London after Midnight, Sisters of Mercy, Bauhaus, Fields of Nephilim, XIII Stoleti, Denebola i chiński Silver Ash. Pamiętam IKON (może Icon?).
Jakie miałam szczęście, że wygrzebałam ich wśród metali. (YouTube)
Industrial rock/metal lub elektroniczny metal/rock i Neue Deutsche Harte
Zazwyczaj klasyka w postaci Ministry i KMFDM. Lubię też rosyjskie Shmely, Neurotech, Lords of the Lost, Killing Joke i szarą strefę crossoverów na polu rockowo-elektronicznym jak Skillet, Red, Starset, Sepia, ASP, Schwarzer Engel, Omega Lithium. Industrial rock (tak jak klasyczne dark electro) prawie wymarł, wyparty przez metal i innych, trudno go znaleźć.
Cyberpunk. (YouTube)
Goa trance i Tribal/Ritual (industrial)
Agresywny, zwariowany, rytualistyczny. Goa jest owocem miłości wielu stylów: EBM, ritual, trance, techno i muzyki egzotycznej, zazwyczaj indyjskiej, afrykańskiej, bałkańskiej. Często zazębia się z psychodelicznym trance, więc niełatwo odróżnić. Tribal Industrial brzmi nieco jak rytualistyczny tygiel rytmicznych odmian industrialu z muzyką klubową albo z ambientem. Styl jest słabo rozwinięty. Kapele: This Morn Omina, Na-Hag, Tzolk'in.
Goa swoje lata świetności ma już za sobą. (YouTube)
Tribal zyskał na popularności pod wpływem goa. (YouTube)
Detroit techno i "dark techno"
Wokół techno narosło tyle mitów, że kiedy trafiłam na amerykański oryginał nie skażony Europą, okazało się że nie jest łupanką i potrafi tworzyć atmosferę. To bardzo pokrzywdzony gatunek ze względu na dawną popularność i komercjalizację. Zimne brzmienia i minimalna muzyka ułatwiają mieszanie dźwięków. Dark techno to takie słówko w sumie określające wszystko i nic. Czasem brzmi super ostro niczym hard techno, a czasem leci w bardziej industrialne/EBM-owe klimaty albo częściej brzmi jak zwyczajne minimal techno z Berghain albo dziwaczne house'owe mieszanki ala św. pamięci new beat.
Klasyk, który rządził parkietami w 87. (YouTube)
Detroit na industrialnym haju. Chyba. (YouTube).
Aggrotech (dark electro na przełomie 2003-2015)
W bardzo śladowych ilościach. Zazwyczaj bardzo wczesne wersje z przełomu wieku albo takie z dość wyrazistym klimatem, które nie zatracają electro-industrialnych korzeni. Ich ewolucja poszła po prostu w złą stronę, dlatego nie śledziłam zbytnio tej muzyki.
Aggrotech i pokrewne puste terminy jak harsh EBM, terror EBM, harsh electro usiłowały rozróżnić dark electro klasyczne od dark
electro współczesnego na podstawie nowych (wtedy) struktur pochodzących z
techno lub trance w tej muzyce. Termin jest mocno amerykański nie
funkcjonujący (prawie) w Europie. Przez pewien czas takie znaczenie miało harsh
electro, które nie wytrzymało próby czasu. Napiszę jednak jak
rozumiem tę muzykę.
Wokalu tego gościa się nie da podrobić. (YouTube)
Hardstyle!. (Wikipedia)


Komentarze
Prześlij komentarz